Tìm với Google
 TIN TỔNG HỢP
Khoa học và Công nghệ Lai Châu trong bối cảnh biến đổi khí hậu - 09:34:19 AM | 24/11/2017

I. Đặc điểm tình hình:

1. Khái quát chung vế điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội

          - Về điều kiện tự nhiên: Lai Châu là tỉnh miền núi nằm phía Tây Bắc của tổ quốc có diện tích tự nhiên 9.068,78 km2, địa hình, địa mạo của tỉnh rất phức tạp và chia cắt mạnh, trên 40% diện tích đất có độ cao trên 1.000 m so với mực nước biển, gần 90% diện tích có độ dốc >25°. Có điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao điển hình, ngày nóng đêm lạnh ít chịu ảnh hưởng của bão và gió mùa Đông Băc, được chia làm hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 4 đên tháng 10 có nhiệt độ và độ ẩm cao; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, khí hậu lạnh, độ ẩm và lượng mưa thấp. Phía Bắc giáp tỉnh Vân Nam - Trung Quôc và tỉnh Lào Cai; Phía Nam giáp tỉnh Điện Biên; Phía Đông giáp tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái; Phía Tây giáp tỉnh Điện Biên và tỉnh Sơn La. có 265,095 km đường biên giới với tỉnh Vân Nam - Trung Quổc; Với diện tích tự nhiên của tỉnh là 906.878,70 ha, chiếm 2,74% so với tổng diện tích tự nhiên toàn quốc, tuy nhiên diện tích đất sản xuất nông nghiệp thấp chỉ có 89.161 ha (chiếm 9,83%), đất lâm nghiệp là 401,238 ha (chiếm 44,24%), đất chưa sử dụng còn 387.697,9 ha (chiếm 42,75%);

          Lai Châu có vị trí chiến lược hết sức quan trọng về quốc phòng an ninh và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia, đồng thời là vùng đầu nguồn rộng lớn và phòng hộ đặc biệt xung yếu của sông Đà - con sông có nhiều công trình thủy điện lớn như: Bản Chát, Huổi Quảng, Sơn La, Lai Châu và Hòa Bình, là nơi cung cấp nguồn nước chính cho đồng bằng Bắc bộ và là địa bàn sinh sống của đồng bào các đân tộc thiểu số vùng Tây Bac

          - Về điều kiện kinh tế, xã hội: Đến hết năm 2016 dân số Lai Châu khoảng gần 44 vạn người, mật độ dân số hơn 43 người/km2; có 20 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc thiểu số chiếm 86%; toàn tỉnh có 08 đơn vị hành chính cấp huyện (7 huyện và 1 thành phố), có 6 huyện nghèo và 4 huyện biên giới với 108 xã, phường, thị trấn (có 62 xã đặc biệt khó khăn, 23 xấ biên giới); bình quân lương thực đầu người là 4701cg/người/năm; tỷ lệ che phủ rừng ước đạt 46,8%; có 20 xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới, kế hoạch năm 2017 phấn đấu có 04xã; thu ngân sách trên địa bàn 1.810 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người ước đạt 22,5 triệu đồng; tỷ lệ hộ nghèo còn 36,51%;

          Năm 2017 diện tích cây cao su đưa vào khai thác mủ đạt 1.560 ha, sản lượng ước đạt 430 tấn mủ khô.

          2. Tác động của biến đổi khí hậu tại Lai Châu những năm qua

          Trong 3 năm từ 2014 - 2016, thiên tai bão lũ làm 28 người chết, 47 người bị thương; làm sập đổ, tốc mái 5.118 ngôi nhà; phá hủy 73 công trình thủy lợi và cấp nước sinh hoạt; gây ngập úng và thiệt hại 2.038,5 ha cây trồng các loại; làm chết 2.505 con gia súc và 2.316 con gia câm các loại; 96,5 ha điện tích nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại; gần 300 ngàn m3 đất đá bị sạt lở....; ước thiệt hại vê kinh tế gần 250 tỷ đồng;

          Riêng 9 tháng đầu năm 2017, đã xảỵ ra 13 đợt thiên tai làm 15 người chểt; 801 nhà ở bị ảnh hưởng; 499,2 ha cây trồng các ỉoại bị thiệt hại; 10 ha đất nông nghiệp bị vùi lấp; 533 con gia súc chết; 83 công trình thủy lợi và 17 công trình cấp nước sinh hoạt bị hư hỏng; nhiều tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ, giao thông liên xã, liên bản trên địa bàn tỉnh bị sạt lờ, sụt lún mặt đường, hư hỏng công, rãnh thoát nước,... tổng thiệt hại ước tính trên 241 tỷ đồng.

          3. Nhận diện xu hướng biển đổi khí hậu và những tác động ở Lai Châu

          Theo kịch bản biến đổi khí hậu trong những năm tới khí hậu Lai Châu có nhiều biến động bất thưòng như: Nhiệt độ tăng, lượng mưa thay đôi; lũ, lũ quét kèm theo trượt lở đất; rét đậm, rét hại; khô hạn; giông lốc, mưa đá... Sự thay đổi của khí hậu trong tương lai sẽ tác động đến tất cả các lĩnh vực đời sống, xã hội của người dân Lai Châu nói riêng và cả nước nói chung như: Sản xuât; cung ứng dịch vụ; cơ sở hạ tàng (nhà cừa, cầu cống đường sá, công trình thủy lợi, thủy điện, nước sinh hoạt...) và sức khỏe của người dân... Biến đổi khí hậu là một trong những trở lực đe dọa thành tựu phát ừiển kinh té - xã hội của các địa phương.

          4. Kết quả bước đầu trong việc chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu của khoa học công nghệ Lai Châu

          Từ năm 2011 - 2016, Sở Khoa học công nghệ luôn bám sát thực tế sản xuất, đời sống chủ động tham mưu cho ƯBND tỉnh triển khai thực hiện hơn 50 nhiệm vụ KHCN cấp tĩnh, 13 nhiệm vụ cấp quốc gia, trong đó:

           - Lĩnh vực nông, lâm nghiệp (chiếm 70% nhiệm vụ KHCN cấp tỉnh, cấp quốc gia là 100%) tập trung vào các lĩnh vực như: Phục tráng một số giống lúa bản địa, tạo vùng lúa đặc sản tập trung sản xuất hàng hóa gắn với xây dựng thương hiệu như: Tẻ râu, khẩu ký, nếp tan co giàng, tà cù sản xuất chè an toàn, chè Vietgap gắn với xây dựng thương hiệu cho chè Tam Đường, chè Tân Uyên; cây dược liệu như Actiso, tam thât hoang Mường Tè, cây óc chó, cây đẳng sâm, tuyển chọn giống táo mèo (sơn tra) theo hướng lấy quả; sử dụng phụ phẩm trong nông nghiệp để sản xuất nấm ăn, dự trữ chế biến thức ăn cho đại gia súc trong mùa đông thử nghiệm một số giống cây trông vật nuôi mới trên địa bàn như cây macadamia, cá tầm, giống lúa chịu lạnh, giống ngô chịu lạnh chịu hạn, một số giống cây lương thực, rau màu trồng tại các vùng đất bán ngập công trình thủy điện trên địa bàn, cây ngô trên đất dóc, cây rau, cây hoa, một số giống cây ăn quả ôn đới. Và các biện pháp trồng trọt, chăn nuôi phù hợp để chuyến giao cho người dân, góp phần khai thác tốt lợi thể đất đai khí hậu tăng thêm thu nhập cho người dân; đặc biệt các nhiệm vụ KHCN đã từng bước được gắn với doanh nghiệp tạo chuỗi giá trị từ sản xuất, xây dựng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm, góp phần xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

          - Lĩnh vực khoa học kỹ thuật y - dược: ứng dụng công nghệ GIS trong quản lý môi trường, lũ lụt phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở các địa bàn trọng điểm thuộc tỉnh Lai Châu; Nghiên cứu đặc điểm khí hậu và phân vùng khí tượng phục vụ phát triển nông - lâm nghiệp bền vững của tỉnh Lai Châu.

          Sản xuất thử nghiệm than Biomass từ lõi ngô, trấu và mùn cưa dùng trong sinh hoạt cho người dân tại tỉnh Lai Châu, ứng dụng bếp đun tiết kiệm nhiên liệu cho người dân khu vực tái định cư tại tỉnh Lai Châu.   

          - Lĩnh vực xã hội nhân văn: Nghiên cứu xây dựng mô hình du lịch cộng đồng tại 03 địa điểm trên địa bàn tỉnh Lai Châu; Nghiên cứu bảo tồn và phát triển dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống của 07 dân tộc thiểu số tỉnh Lai Châu.

          II. Một số định hướng của khoa học công nghệ Lai Châu trong việc chú động ứng phó với biến đổi khí hậu

          Bám sát quy hoạch, kế hoạch phát triển lảnh tế - xã hội của các, cấp các ngành và tiêp tục đây mạnh việc găn kêt các nhiệm vụ KHCN với các doanh nghiệp tạo chuỗi giá trị từ sản xuất, xây dụng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao thu nhập và xây dựng nông thôn mới tại địa phương, trong những nãm tới khoa học công nghệ Lai Châu sẽ tập trung vào một số vấn đề sau:

          1. Về công tác tuyển chọn giống cây trồng, vật nuôi (giống cây lương thực, cây trồng vật nuôi mới phù hợp, cây thức ăn gia súc, cây ăn quả ôn đới, cây dược liệu nhằm tuyển chọn và đưa vào địa bàn tỉnh một số giống cây trồng, vật nuôi mới có triển vọng, phục tráng các giống cây, con bản địa có giá trị để tập trung phát triển theo hướng hàng hóa, đáp ứng yêu cầu thị trường.

          2. Ứng dụng, chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật (về: giống, vật tư phân bón, kỹ thuật nuôi trồng chăm sóc, các biện pháp canh tác trên đất dốc; tiết kiệm năng lượng...) nhằm thâm canh tăng năng suất, sản lượng cây trồng vật nuôi hàng năm: Lựa chọn các tiên bộ kỹ thuật phù hợp ứng đụng, chuyển giao vào sản xuất tại địa phương, theo hướng đầu tư thâm canh tăng vụ, nâng cao năng xuất sản lượng gắn với canh tác bền vững, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh lương thực. Áp dụng thí điểm công nghệ cao trong sản suất rau, hoa cao cấp tại địa phương phục vụ thị trường khó tính.

          3. Về bảo quản, chế biến sau thu hoach: ứng dụng tiến bộ kỹ thuật làm hạn chế tỷ lệ nông sản bị hao hụt sau thư hoạch, gia tăng giá trị hàng hóa sau chế biến, đồng thời nâng cao thu nhập trên một đơn vị diện tích cho người dân.

          4. Về xây dựng nhãn hiệu hàng hóa: Hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu hàng hóa để tạo dựng thương hiệu cho một số mặt hàng chủ lực của tỉnh nhằm quảng bá sản phẩm ra thị trường, tăng giá trị sàn phẩm nông sản.

           5. Ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất: ứng đụng công nghệ nuôi cấy mô để sản xuất một số giống cây trồng quí đặc hữu, và sử dụng men vi sinh để sử dụng phế, phụ phẩm nông nghiệp các loại góp phần nâng cao giá trị sản xuất trên 1 đơn vị diện tích, giảm thiểu ô nhiêm môi trường nông nghiệp.

            6. Công tác cảnh báo thiên tai bão lũ, sạt lử đất: Nhằm cảnh báo sớm các nguy cơ mưa, bão lũ và tai biến địa chất có thể xảy ra phục vụ cho công tác phòng chống thiên tai và xây dựng cơ sở hạ tầng xã hội; nghiên cứu thiêt kế hệ thống cảnh báo thiên tai sớm đến người dân để nâng cao năng lực, chủ động phóng chống rủi ro và giảm nhẹ thiên tai của cộng đồng.

           7. Bảo vệ phát triển tài nguyên rừng và cây lâm sản ngoài gỗ: Nghiên cứu giải pháp quản lý sử dụng hiệu quả vốn rừng hiện có, thực hiện xã hội hóa công tác bảo vệ và phát triên tài nguyên rừng, nâng cao chât lượng rừng, từng bước hình thành ngành kinh tế rừng, nghề rừng; nghiên cứu, gây trồng giống cây trồng dưới tán rừng có giá trị kinh tế cao, đặc biệt các cây dược liệu có giá trị để tăng thu nhập cho người dân.

           8. Nghiên cứu phong tục, tập quán của bà con dân tộc ít người để tìm ra những điểm tích cực nhằm thúc đẩy công tác ứng dụng chuyên giao tiên bộ kỹ thuật vào sản xuất, đời sổng; phục vụ phát triển đu lịch cộng đồng, đu lịch sinh thái gắn với bảo tồn và phát triển bản sắc văn hỏa các dân tộc.

NTA

Gửi bình luận của bạn
Họ Tên  
Email  
Tiêu Đề Mã xác nhận
  Các bài viết cũ hơn
    Sở Khoa học và Công nghệ hưởng ứng Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn năm 2017   - 12/10/2017
    Một số giải pháp nhằm tuyên truyền pháp luật về bảo vệ môi trường cho người dân trong xây dựng nông thôn mới   - 25/09/2017
    Tập huấn Nâng cao nhận thức về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý   - 22/08/2017
    Đại hội các chi bộ trực thuộc Đảng bộ Sở Khoa học và Công nghệ   - 28/08/2017
    Sở Khoa học và Công nghệ học tập, quán triệt triển khai Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khoá XII   - 04/08/2017
    Huy động mọi nguồn lực để phát triển khoa học cơ bản   - 23/06/2017
    Thị trường KH&CN Lai Châu - Từng bước được hoàn thiện   - 04/04/2017
    Lễ kết nạp đảng viên mới   - 09/02/2017
    Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức gặp mặt đầu xuân   - 03/02/2017
    Công dụng của Chè Matcha   - 23/12/2016


Tìm theo: